Dowladda Ciraaq ayaa markii ugu horreysay shaaca ka qaaday inay gacanta ku dhigtay kooxo lagu eedeeyay inay gudaha dalkaas uga shaqeynayeen dhinaca Ukraine, kuwaas oo mas’uuliyiinta ammaanka Ciraaq ay ku eedeeyeen inay fuliyeen weerarro lagu bartilmaameedsaday xarumo ku yaalla gudaha dalka.
La-taliyaha Amniga Qaranka Ciraaq, Qasim Al-Aboudi, ayaa arrintan ku sheegay wareysi telefishin oo uu bixiyay Isniintii 27-ka July, isagoo sheegay in hay’adaha ammaanka Ciraaq ay sameeyeen baaritaanno dhinaca sirdoonka ah oo horseeday in la ogaado kooxahaasi.
Al-Aboudi ayaa sheegay in Ciraaq ay leedahay unug sirdoon oo si gaar ah ugu shaqeeya ururinta iyo falanqaynta xogaha amniga, isla markaana baaritaanka unuggaasi uu soo saaray waxa uu ku tilmaamay tilmaamo muujinaya faragelin Ukraine ay ku leedahay arrimaha gudaha Ciraaq.
Mas’uulkan sare ayaa sheegay in ciidamada ammaanka ay gacanta ku dhigeen tiro kooban oo kooxo ah oo lagu eedeeyay inay gudaha Ciraaq ka fuliyeen weerarro, kuwaas oo lagu bartilmaameedsaday dhowr xarumood.
Sida uu sheegay Al-Aboudi, dadka la qabtay ayaa markii su’aalo la weydiiyay qirtay inay u shaqeynayeen dhinaca Ukraine.
Hase yeeshee, dowladda Ciraaq weli si faahfaahsan uma aysan shaacin tirada saxda ah ee dadka la xiray, magacyadooda, goobaha laga soo qabtay, xarumaha la sheegay inay bartilmaameedsadeen iyo nooca xiriirka lagu eedeeyay inay la lahaayeen dhinaca Ukraine.
Arrintan ayaa ka dhigaysa kiiska mid weli ku jira marxalad baaritaan, iyadoo eedeymaha kasoo baxay Baqdaad aan weli lagu taageerin caddeymo si buuxda loogu soo bandhigay dadweynaha.
Dowladda Ciraaq oo baaritaan qoto dheer wada
Al-Aboudi ayaa tilmaamay in weerarrada ka dhaca gudaha Ciraaq ay yihiin arrin amni oo aad u adag, taas oo u baahan baaritaanno ballaaran ka hor inta aan si rasmi ah mas’uuliyadda loogu jeedin dowlad, hay’ad ama koox gaar ah.
Hadalkaasi wuxuu muujinayaa in inkastoo mas’uuliyiinta Ciraaq ay sheegeen inay hayaan dad lagu eedeeyay inay Ukraine u shaqeynayeen, haddana dowladda ay weli waddo baaritaanka lagu xaqiijinayo cidda ka dambeysay weerarrada iyo sida loo abaabulay.
Waxaa sidoo kale weli mugdi ku jira cidda ay yihiin dadka la xiray iyo haddii xiriirka lagu eedeeyay inuu kala dhexeeyay Ukraine uu ahaa mid toos ah ama qaab kale u dhacay.
Dowladda Ciraaq weli ma aysan shaacin dhammaan natiijooyinka baaritaanka, taasoo la micno ah in macluumaad dheeraad ah laga yaabo inuu soo baxo marka hay’adaha ammaanku dhammaystiraan kiiska.
Xarumo gudaha Ciraaq ah oo la bartilmaameedsaday
Mid ka mid ah qodobada ugu muhiimsan ee hadalka La-taliyaha Amniga Qaranka ayaa ah xaqiijintiisa in kooxaha la qabtay lagu eedeeyay inay weerarro ka fuliyeen gudaha dhulka Ciraaq.
Al-Aboudi ayaa sheegay inay bartilmaameedsadeen dhowr xarumood, laakiin ma uusan magacaabin xarumahaas ama gobollada ay ku yaallaan.
Sidoo kale ma uusan faahfaahin khasaaraha ka dhashay weerarradaasi.
Tani waxay dhalisay su’aalo badan oo ku saabsan bartilmaameedyada, xilliyada weerarradu dhaceen iyo sababta dowladda Ciraaq ay hadda u dooratay inay markii ugu horreysay shaaciso natiijooyinka hordhaca ah ee baaritaanka.
Maxay arrintani uga dhigan tahay ammaanka Ciraaq?
Shaacintan cusub waxay kusoo beegmeysaa xilli Ciraaq ay wajahaysay xaalad amni iyo siyaasadeed oo aad u xasaasi ah, iyadoo xiisadaha ka jira Bariga Dhexe ay si joogto ah cadaadis ugu hayaan Baqdaad.
Ciraaq waxay muddo dheer isku dayaysay inay ka fogaato in dhulkeeda loo adeegsado loollanka quwadaha shisheeye, iyadoo dowladda dhexe ay ku celcelisay inay ilaalinayso madax-bannaanida iyo qarannimada dalka.
Haddii baaritaanka socda uu xaqiijiyo eedeymaha ay soo bandhigeen mas’uuliyiinta Ciraaq, arrintani waxay noqon kartaa kiis amni iyo diblomaasiyadeed oo weyn, maadaama ay su’aalo ka dhalan karaan suurtagalnimada hawlgallo sirdoon oo shisheeye laga fuliyay gudaha dalka.
Laakiin ilaa inta caddeymaha baaritaanka si rasmi ah loo soo bandhigayo, eedeymahan waa in loo arkaa sheegasho ay soo jeedisay dowladda Ciraaq oo weli u baahan xaqiijin madax-bannaan.
Xiisad kale oo gobolka ka taagan
Dhanka kale, shaacinta arrintan ayaa kusoo aadaysa iyadoo dowladda Ciraaq ay sidoo kale baaritaan ku waddo eedeymo kale oo la xiriira weerarro diyaaradaha aan duuliyaha lahayn.
Baqdaad ayaa baaritaan furtay kadib markii Sacuudi Carabiya ay sheegtay in diyaarado aan duuliye lahayn oo lagu bartilmaameedsaday dhulkeeda ay kasoo duuleen gudaha Ciraaq.
Dowladda Ciraaq ayaa sheegtay inaysan oggolaan doonin in dhulkeeda loo isticmaalo weerarro ka dhan ah dalalka deriska ah, iyadoo ballanqaadday tallaabo sharci ah haddii baaritaanku caddeeyo cidda mas’uulka ka ah.
Arrintan ayaa muujinaysa culayska dhinaca ammaanka ee saaran Baqdaad, iyadoo Ciraaq isku dayeyso inay xakameyso kooxaha hubeysan iyo dhaqdhaqaaq kasta oo keeni kara in dalka lagu dhex jiido khilaafaadka gobolka.
Ukraine oo laga sugayo jawaab
Ilaa hadda ma jiro jawaab rasmi ah oo faahfaahsan oo Ukraine ay kaga bixisay eedeymaha cusub ee kasoo baxay La-taliyaha Amniga Qaranka Ciraaq.
Taasina waxay muhiim ka dhigaysaa in wararka arrintan ku saabsan si taxaddar leh loo tebiyo, maadaama dhinaca Ciraaq uu soo bandhigay eedeymo culus, halka dhinaca kale ee eedeyntu khuseyso aan weli la helin jawaabtiisa.
Sidoo kale, mas’uuliyiinta Ciraaq weli ma aysan soo bandhigin dadweynaha caddeymo faahfaahsan oo madax-bannaan oo lagu xaqiijin karo xiriirka la sheegay inuu ka dhexeeyay dadka la qabtay iyo Ukraine.
Kiis laga yaabo inuu yeesho saameyn diblomaasiyadeed
Haddii baaritaanka socda uu keeno caddeymo rasmi ah oo muujinaya in kooxaha la qabtay ay xiriir la lahaayeen hay’ado Ukraine ka tirsan, waxaa suuragal ah in kiisku yeesho saameyn diblomaasiyadeed oo ka baxsan gudaha Ciraaq.
Baqdaad waxay markaas wajihi kartaa go’aan ku saabsan sida ay uga jawaabeyso arrin ay u aragto faragelin lagu sameeyay madax-bannaanideeda iyo ammaankeeda gudaha.
Dhanka kale, haddii baaritaanku soo saaro macluumaad ka duwan sheegashooyinka hordhaca ah, dowladda Ciraaq waxay u baahan doontaa inay caddeyso natiijada ugu dambeysa ee baaritaanka.
Sidaas darteed, indhaha ayaa hadda ku sii jeeda hay’adaha ammaanka Ciraaq iyo macluumaadka dheeraadka ah ee ay kasoo saari doonaan dadka la qabtay, weerarrada lagu eedeeyay iyo xiriirka la sheegay inay la lahaayeen Ukraine.
Hadalka Qasim Al-Aboudi wuxuu noqonayaa mid ka mid ah eedeymaha amni ee ugu culus ee ay Ciraaq muddooyinkii dambe u jeediso dhinac shisheeye. Hase yeeshee, xaqiijinta buuxda ee arrintan waxay ku xirnaan doontaa natiijada baaritaanka, caddeymaha ay Baqdaad soo bandhigto iyo jawaabta rasmiga ah ee Ukraine.
