Sida ay Haatuf Media u xaqiijiyeen ilo ka tirsan Guddiga Farsamada ee Guddiga Kala-guurka Dimuqraadiyadda, waxaa dib-u-dhac wajahaya shirkii la qorsheeyay in 8-da Sebtembar 2026 lagu soo gabagabeeyo heshiiska siyaasadeed ee u dhexeeya dhinacyada, kaddib markii aan weli la isku waafaqin qaar ka mid ah qodobada muhiimka ah ee heshiiska.
Ilo xog-ogaal ah ayaa sheegay in madaxda Jubbaland iyo Puntland ay dalbanayaan dammaanad siyaasadeed iyo mid amni oo ay ku qancaan, ka hor inta aysan ka qeybgelin kulanka lagu soo gabagabeynayo heshiiska.
Dhinacyada ayaa walaac ka muujinaya suuragalnimada in kaddib saxiixa heshiiska ay soo baxaan khilaafaad cusub ama mid ka mid ah dhinacyadu ka laabto qodobadii lagu heshiiyay. Sidaas darteed, waxaa socda dadaallo lagu doonayo in la dhiso hannaan rasmi ah oo lagu xaqiijinayo fulinta heshiiska iyo ilaalinta qodobadiisa.
Goobta lagu saxiixayo heshiiska
Qodobka kale ee weli dooddu ka taagan tahay ayaa ah goobta lagu qabanayo kulanka ugu dambeeya iyo xafladda lagu saxiixayo heshiiska.
Muqdisho ayaa horey uga mid ahayd goobaha loo qorsheeyay in lagu soo gabagabeeyo wada-hadallada, hase yeeshee walaaca dhinacyada qaar ka qaba xaaladda amni iyo kalsoonida siyaasadeed ayaa sababay in qorshahaas dib loo eego.
Nairobi iyo Kampala ayaa hadda ka mid ah goobaha la hadal hayo, iyadoo dhinacyada qaar ay doorbidayaan in heshiiska lagu saxiixo meel ka baxsan Soomaaliya, taas oo ay aaminsan yihiin inay siin karto dhinacyada amni iyo dammaanad dheeraad ah.
Arrintan ayaa sidoo kale la xiriirta doonista dhinacyada ee ah in kulanka lagu martiqaado ama goob-joog ka noqdaan dhinacyo caalami ah, kuwaas oo markhaati ka noqon kara heshiiska, isla markaana door ka qaadan kara dammaanad-qaadkiisa.
Dammaanadda heshiiska oo noqday qodob xasaasi ah
Madaxda Jubbaland iyo Puntland ayaa la sheegay inay doonayaan in heshiisku uusan ku ekaan oo keliya saxiix siyaasadeed, balse loo sameeyo hannaan cad oo lagu xaqiijinayo fulinta qodobada lagu heshiiyo.
Waxaa sidoo kale socda wadahadallo ku saabsan nooca dammaanadda la siinayo dhinacyada, cidda bixinaysa iyo qaabka loo dhaqan-gelinayo haddii mid ka mid ah dhinacyada uu ku xadgudbo heshiiska.
Dhinacyada caalamiga ah ee ku lugta leh dadaallada wada-hadalka ayaa iyaguna la hadal hayaa inay noqdaan markhaatiyaal iyo dammaanad-qaadayaal, gaar ahaan qodobada la xiriira doorashada, amniga iyo xiriirka Dowladda Federaalka iyo dowlad-goboleedyada.
Dib-u-dhac ku yimid jadwalkii hore
Walaaca amni iyo kalsooni-darrada siyaasadeed ayaa hadda loo arkaa caqabadaha ugu waaweyn ee hortaagan in Guddiga Kala-guurka Dimuqraadiyadda lagu soo gabagabeeyo waqtigii hore loo qorsheeyay.
Inkasta oo dhinacyadu horey uga gaareen isfahamyo ku saabsan qaar ka mid ah qodobada muhiimka ah, haddana dammaanadda heshiiska, goobta lagu saxiixayo iyo qaabka loo xaqiijinayo fulintiisa ayaa weli u baahan in la isku waafaqo.
Guddiga Farsamada ayaa la sheegay inuu sii wado dadaallada isku-xirka dhinacyada, iyadoo diiradda la saarayo sidii xal looga gaari lahaa qodobada harsan ka hor inta aan la go’aamin taariikhda cusub ee kulanka.
Haddii aan la isku waafaqin dammaanadaha siyaasadeed iyo amni ee ay dalbanayaan Jubbaland iyo Puntland, waxaa suuragal ah in kulanka lagu soo gabagabeynayo heshiiska uu wajaho dib-u-dhac ka badan kan hadda la saadaalinayo.
Xogta laga helayo Guddiga Farsamada ayaa tilmaamaysa in doodda ugu weyn ay hadda ku saabsan tahay saddex qodob: goorta la qabanayo kulanka, halka lagu saxiixayo heshiiska iyo cidda dammaanad ka noqonaysa fulintiisa.
