Turkiga iyo Pakistan ayaa sheegay inay si degdeg ah ciidamo iyo awood ciidan ugu daabulayaan Sacuudi Carabiya, taas oo qeyb ka ah dhaqan-gelinta heshiis cusub oo difaac wadajir ah oo ay saddexda dal ku mideysan yihiin, xilli dagaalka Yemen uu mar kale galay marxalad cusub.
Go’aankan ayaa lagu dhawaaqay kaddib kulan degdeg ah oo magaalada Riyadh ay ku yeesheen wakiillo ka kala socday Sacuudi Carabiya, Turkiga iyo Pakistan, iyadoo kulanka looga hadlay xaaladda amni ee gobolka iyo weerarradii dhawaan lagu qaaday gudaha Sacuudiga.
Saddexda dal ayaa si wadajir ah u cambaareeyay weerarrada lagu beegsaday Sacuudi Carabiya, gaar ahaan kuwa lala beegsaday magaalooyinka barakeysan ee Maka iyo Madiina. Inkastoo bayaanka aan si toos ah loogu magacaabin Xuutiyiinta Yemen, haddana saddexda dowladood waxay muujiyeen mowqif adag oo ka dhan ah weerar kasta oo lagu qaado dhulka Sacuudiga.
Waxay sidoo kale caddeeyeen inay si buuxda u diidan yihiin weerar ama hanjabaad kasta oo wax u dhimaysa amniga iyo midnimada dhuleed ee Boqortooyada Sacuudi Carabiya.
Saddexda dal ayaa isku raacay in si degdeg ah loo dhaqan-geliyo waajibaadka ku xusan heshiiska difaaca wadajirka ah, iyadoo la diyaarinayo ciidamo iyo awoodaha milatari ee lagu heshiiyay si loogu daabulo Sacuudiga muddo kooban gudaheed.
Tallaabadan ayaa lala xiriirinayaa heshiiska loo yaqaan Mecca Pact, kaas oo Riyadh ay doonayso inay u adeegsato xoojinta iskaashiga dhinacyada amniga iyo difaaca ee ay la leedahay Ankara iyo Islamabad.
Pakistan ayaa horey ciidamo ugu lahayd gudaha Sacuudi Carabiya, halka warar ay soo baxeen ay sheegayaan in Islamabad ay sidoo kale taageero milatari u fidisay dowladda Yemen ee Sacuudigu garab istaago.
Go’aanka cusub ayaa kusoo beegmaya xilli ciidamada dowladda Yemen ee uu Sacuudigu taageero ay bilaabeen howlgallo militari oo ballaaran, kuwaas oo ay sheegeen in ujeeddadoodu tahay dib ula wareegidda dhulalkii ay Xuutiyiintu qabsadeen intii uu socday dagaalka dalkaasi.
Ilaa hadda si cad looma oga saameynta tooska ah ee ciidamo dheeraad ah oo Turkiga iyo Pakistan ay geeyaan Sacuudi Carabiya ay ku yeelan doonaan dagaalka Yemen, gaar ahaan haddii ciidamadan loo adeegsan doono gudaha Sacuudiga oo keliya ama ay door ka qaadan doonaan hawlgallada la xiriira Yemen.
Warbixinno hore ayaa sidoo kale sheegay in ciidamo Pakistani ah ay ku sugan yihiin qaybo ka mid ah koonfurta Yemen, inkastoo aan si rasmi ah loo xaqiijin qaabka ay halkaas ku joogaan iyo in ay yihiin ciidamo si toos ah uga tirsan milatariga Pakistan ama shaqaale qandaraasleyaal ah.
Inkastoo saameynta militari ee tallaabadan aan weli si buuxda loo caddeyn, haddana waqtiga lagu dhawaaqay ayaa siinaya tallaabada miisaan siyaasadeed oo weyn.
Sacuudi Carabiya ayaa u muuqata inay raadineyso taageero dheeraad ah oo goboleed iyo mid caalami ah xilli ay kordhayaan dadaallada militari ee ka dhanka ah Xuutiyiinta.
Pakistan, oo ah dalka keliya ee Muslim ah ee haysta hub nukliyeer ah, ayaa sidoo kale muddooyinkii dambe isku dayaysay inay door dhexdhexaadin ah ka qaadato xiriirka u dhexeeya dalalka gobolka iyo quwadaha waaweyn.
Turkiga oo ah xubin ka tirsan NATO ayaa isna sanadihii u dambeeyay isku dayay inuu xoojiyo doorkiisa siyaasadeed iyo midka amni ee Bariga Dhexe, gaar ahaan arrimaha la xiriira Gaza iyo siyaasadda Israel.
Taageerada Ankara iyo Islamabad ayaa sidaas darteed Riyadh siin karta taageero siyaasadeed oo dheeraad ah, iyadoo isku dayaysa inay muujiso in mowqifkeeda ka dhanka ah weerarrada Xuutiyiinta uu leeyahay garab goboleed iyo mid caalami ah.
Sacuudi Carabiya ayaa sidoo kale toddobaadkii hore martigelisay Madaxweyne-ku-xigeenka Imaaraadka Carabta, Sheekh Mansour bin Zayed, kulan loo arkayay dadaal lagu xoojinayo isku-duubnida dalalka gobolka.
Dhanka kale, Dhaxal-sugaha Sacuudiga Mohammed bin Salman ayaa kulan qaatay ku dhowaad laba saacadood la yeeshay Senator-ka Mareykanka Chris Murphy, oo ka mid ahaa siyaasiyiinta Mareykanka ee horey u dhaliilay dagaalkii Yemen.
Xabbad-joojintii Yemen ee Qaramada Midoobay garwadeenka ka ahayd ayaa burburtay kaddib sannado ay xiisad iyo weerarro jireen, iyadoo weerarrada iyo iska horimaadyada cusub ay sare u qaadeen walaaca laga qabo in dagaalku mar kale sii xoogaysto.
Ciidamada Yemen ee taageerada ka hela Sacuudiga ayaa sheegay inay dib ula wareegeen qaybo ka mid ah dhulalkii xeebaha ahaa ee ay Xuutiyiintu dhowaan qabsadeen.
Daabulidda ciidamada Turkiga iyo Pakistan ayaa sidaas kusoo beegmeysa xilli Riyadh ay isku dayeyso inay xoojiso taageerada goboleed iyo tan caalamiga ah ee dadaalladeeda amni, iyadoo xiisadda Yemen iyo hanjabaadaha la xiriira amniga Badda Cas ay weli sii jiraan.
