Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa la kulmay qaar kamid ah dhinacyadii Puntland kusoo jabay, isagoo kala hadlay sidii loo qaadan lahaa waji cusub oo looga gudbo qorshayaashii hore ee dowladda Federaalka ay ku doonaysay inay cadaadis uga abuurto Puntland. Kulamada ayaa kusoo aadaya kadib fashilkii qorshayaashii hore, waxaana Madaxweyne Xasan uu dhaliil ka muujiyay xogihii iyo qiimeyntii laga bixiyay awoodda dhinacyadii lagu tiirsanaa.
Xasan Sheekh ayaa lagu soo waramayaa inuu kulamada ku sheegay in dhinacyadii hore aanay si dhab ah uga warbixin tirada dagaalyahannada ay haysteen, awoodda hub iyo dhaqaale ee ay lahaayeen iyo karaanka dhabta ah ee ay u lahaayeen inay dagaal ka furaan gudaha Puntland. Waxaa sidoo kale la sheegay in kooxahaasi ay ahaayeen dhinacyo dano iyo duruufo kala duwan leh, kuwaas oo mid kasta uu lahaa qorshe u gaar ah, taasoo adkeysay in la sameeyo xoog mideysan oo leh hal jiho iyo talis isku xiran.
Saddex kulan ayaa la sheegay inay dhaceen wixii ka dambeeyay markii dowladda Federaalka ay dhinaca Puntland kala kulantay jab, waxaana kulankii ugu dambeeyay oo shalay dhacay lagu soo bandhigay qorshe cusub oo lagu doonayo in lagu beddelo qaabkii hore. Qorshahan ayaa salka ku haya in maleeshiyaad kala duwan la isku keeno, kadibna lagu ururiyo deegaano kamid ah gobollada Sool iyo Galguduud, halkaas oo loogu sameynayo xerooyin dibu habeyn iyo abaabul ciidan.
Qorshaha ayaa ah in maleeshiyaadkaas muddo lagu diyaariyo, dib loogu dhiso qaab ciidan, lana siiyo jihayn iyo abaabul ka duwan qaabkii hore, si markii dambe loogu isticmaalo furitaanka aagag cusub oo dagaal. Arrintan ayaa macno ahaan ka dhigan qorshe jabhadeyn hubeysan oo cusub, iyadoo ujeeddada ugu weyn ay tahay in Puntland lagu furo jihooyin kale oo dagaal, halkii lagu celin lahaa qorshihii hore ee fashilmay.
Villa Somalia ayaa aaminsan in haddii maleeshiyaadka kala duwan lagu mideeyo xerooyin gaar ah, kadibna loo sameeyo abaabul ciidan oo mideysan, ay heli karto xoog ay ku furto aagag cusub oo cadaadis militari looga abuuro Puntland. Qorshahan ayaa sidoo kale u muuqda mid lagu doonayo in laga fogaado khaladkii hore, kaas oo ahaa in kooxo kala duwan loo tiirsanaado iyagoo aan lahayn awood isku mid ah, qorshe mideysan iyo xiriir talis oo cad.
Sida qorshaha cusub lagu sheegay, Sool iyo Galguduud ayaa kamid noqonaya meelaha lagu ururin karo laguna diyaarin karo maleeshiyaadka, iyadoo laga shaqeynayo in kooxaha kala duwan loo sameeyo qaab dhismeed ciidan oo mideysan. Haddii ay arrintani hirgasho, waxay noqon kartaa tallaabo cusub oo lagu doonayo in khilaafka siyaasadeed ee dowladda Federaalka iyo Puntland loo beddelo cadaadis militari oo jihooyin badan leh.
Villa Somalia ayaa sidoo kale wali rajo ka qabta in kooxo ku sugan gudaha Puntland ay dhinaceeda u soo wareegaan, kadibna ay ka baxaan deegaanada ay hadda ku sugan yihiin oo ay u gudbaan goobaha loo qorsheeyay. Dowladda Federaalka waxay dooneysaa in kooxahaas lagu daro abaabulka cusub, si ay qayb uga noqdaan awoodda la doonayo in lagu dhiso qorshahan.
Hase yeeshee, sida ay taasi u suurageli karto ayaa ah caqabadda ugu weyn ee hortaalla qorshaha cusub. Kooxaha gudaha Puntland ku sugan waxay leeyihiin dano iyo xiriirro kala duwan, waxaana adag in la xaqiijiyo in dhammaantood ay diyaar u yihiin inay ka baxaan deegaanadooda, u gudbaan meelaha loo cayimay, kadibna qaataan qorshe ciidan oo ay Villa Somalia hoggaamineyso.
Qorshaha cusub haddii uu hirgalo, wuxuu Puntland gelin karaa marxalad cusub oo amni, iyadoo dowladda Federaalka ay isku dayeyso inay mar kale furto aagag dagaal oo cusub, kadib markii qorshayaashii hore ay fashilmeen. Waxaa sidoo kale suuragal ah in tallaabadan ay Puntland ku qasabto inay iyaduna kordhiso abaabulka ciidamadeeda, taasoo abuuri karta loollan ciidan oo ka ballaaran kii hore.
Waxa hadda muuqata in Villa Somalia aysan ka tanaasulin qorshaha ay Puntland cadaadis uga abuureyso gudaha, balse ay beddeleyso habkii ay horey u adeegsanaysay. Halkii kooxo kala duwan si gooni-gooni ah loogu tiirsanaan lahaa, waxaa hadda la doonayaa in la sameeyo awood hubeysan oo la isku keeno, dib loo habeeyo, kadibna loo diyaariyo furitaanka jihooyin cusub.
Haddii qorshahan uu ka gudbo heerka kulamada iyo qorsheynta, una gudbo hirgelin dhab ah, wuxuu noqon karaa wejigii ugu cuslaa ee loollanka dowladda Federaalka iyo Puntland, iyadoo dagaalka markan loo qorsheynayo qaab jabhadeyn ah oo ku dhisan maleeshiyaad la isku keenay iyo aagag cusub oo laga furo deegaanada ku dhow Puntland.
