Dowladda Mareykanka ayaa ugu baaqday dhammaan dhinacyada ku lugta leh colaadda dib uga soo cusboonaatay gobolka Tigray ee waqooyiga Itoobiya inay muujiyaan is-xakameyn, iyadoo ciidamada dowladda federaalka Itoobiya iyo xoogagga xulafada la ah ay sii wadaan dhaq-dhaqaaqyada militari ee ku wajahan caasimadda gobolka, Mekelle.
Baaqa Mareykanka ayaa kusoo beegmaya xilli ciidamada dowladda Itoobiya ay dib ula wareegeen garoonka diyaaradaha ee Mekelle, halka wararka laga helayo magaalada ay sheegayaan in xoogagga Tigray ay dib uga gurteen qaar ka mid ah goobihii ay hore u haysteen.
Wasaaradda Arrimaha Dibadda Mareykanka ayaa sheegtay in xiisadaha sii kordhaya ee u dhexeeya Itoobiya iyo Eritrea ay awood u leeyihiin inay saameeyaan xasilloonida guud ee gobolka.
Washington ayaa ku baaqday in dhinacyadu ay muujiyaan is-xakameyn, isla markaana ay dib ugu laabtaan waddada wada-hadalka, iyadoo laga hortagayo in dagaalka Tigray uu isu beddelo khilaaf ka gudba xuduudaha Itoobiya.
Dowladda Itoobiya ayaa hore ugu eedeysay Eritrea, Masar iyo Suudaan inay taageerayaan isbahaysiga mucaaradka ee uu hoggaaminayo TPLF, kaas oo dagaallo cusub la galay ciidamada dowladda.
Dalalkaasi ayaa beeniyay ama diiday eedeymaha loo jeediyay, iyadoo xiisadda Itoobiya iyo Eritrea ay gaartay heer diblomaasiyadeed oo sare, kaddib markii Addis Ababa ay xirtay safaaraddeeda Asmara, halka Eritrea ay ku dhawaaqday inay jartay xiriirkii diblomaasiyadeed ee ay la lahayd Itoobiya.
Dagaallada cusub ayaa billowday dhammaadkii Sebtembar, kaddib markii xoogagga Tigray ay qaadeen weerarro ka dhan ah ciidamada dowladda iyo kuwa xulafada la ah.
Ciidamada federaalka Itoobiya ayaa maalmihii u dambeeyay sameeyay horumar dhanka militariga ah, iyagoo dib ula wareegay goobo muhiim ah oo ay ku jirto garoonka diyaaradaha Mekelle. Si kastaba, falanqeeyayaal ayaa ka digaya in guulaha militari aysan si toos ah u soo afjari doonin colaadda, iyadoo xaaladda weli tahay mid aan degganayn.
Xilli xaaladdu sii cakirmayso, hoggaamiyeyaal ka socda qaar ka mid ah dalalka gobolka ayaa la filayaa inay maanta oo Axad ah ku kulmaan dalka Masar, si looga wada hadlo xaaladda Itoobiya iyo khatarta ay xiisaddu ku yeelan karto Geeska Afrika.
Xiisadda ayaa sidoo kale soo jiidatay dareenka Midowga Afrika, kaas oo ugu baaqay Itoobiya, Eritrea iyo Masar inay muujiyaan is-xakameyn, kana fogaadaan tallaabooyin ama hadallo sii hurin kara xiisadda.
Mareykanka iyo Midowga Afrika ayaa sidaas ku adkeynaya muhiimadda ay leedahay in dagaalka Tigray lagu xalliyo wada-hadal iyo diblomaasiyad, iyadoo laga hortagayo in colaadda gudaha Itoobiya ay isu beddesho dagaal ballaaran oo gobolka ku fida.
