MUQDISHO — In ka badan 2.1 milyan oo qof ayaa Soomaaliya gudaheeda lagaga saaray guryahooda si qasab ah intii u dhexeysay 2017-kii iyo Sebtembar 2026, iyadoo gobolka Banaadir uu noqday goobta ugu badan ee ay ka dhacaan falalkan, sida lagu sheegay xog laga soo xigtay warbixin uu daabacay Heritage Institute.
Xogtu waxay muujinaysaa in 2,136,420 qof ay la kulmeen ka-saaris qasab ah muddadaas, iyadoo boqolkiiba 64 kiisaska la diiwaangeliyey ay ka dhaceen gobolka Banaadir, oo ay ku taallo caasimadda Muqdisho.
Ka-saarista qasabka ah ayaa sidoo kale dhalisay mudaharaadyo ay dadku kaga soo horjeedaan barakicinta iyo luminta guryahooda. Intii u dhexeysay Abriil 2025 iyo Maarso 2026, hay’adda ACLED waxay diiwaangelisay 84 mudaharaad oo la xiriiray diidmada ka-saarista qasabka ah, kuwaas oo 78 ka mid ahi ka dhaceen Muqdisho.
Mudaharaadyada qaarkood ayaa sababay xarig, dhaawacyo iyo mararka qaar dhimasho, taas oo muujinaysa saameynta amni iyo bulsho ee ay arrintani ku leedahay dadka ay khusayso.
Xogtu waxay sidoo kale tilmaamaysaa in dhulka dowladda uu qayb weyn ka yahay meelaha ay ka dhacaan ka-saarista qasabka ah. Sannadkii 2025-kii, boqolkiiba 44 dadka guryaha laga saaray, oo tiradoodu ahayd 143,548 qof, ayaa ku noolaa dhul ay dowladdu leedahay.
Mid ka mid ah dhacdooyinka tusaalaha u ah xaaladdan ayaa dhacay bishii Luulyo 2025, markaas oo hawlgal ay dowladdu hoggaaminaysay lagu banneeyey xaruntii hore ee Wasaaradda Caafimaadka ee Muqdisho. Hawlgalkaasi ayaa si kedis ah u barakiciyey ku dhowaad 120 qoys, kuwaas oo qaarkood ay goobtaas ku noolaayeen in ka badan 14 sano.
Barakicinta qoysaskan ayaa iftiiminaysa caqabadaha ay wajahayaan dadka muddo dheer degganaa dhulalka dowladda, gaar ahaan marka tallaabooyinka banneynta dhulku dhacaan iyada oo aan dadkaasi helin waqti ku filan oo ay ugu diyaar garoobaan ka guurista guryahooda.
Kororka ka-saarista qasabka ah iyo mudaharaadyada ka dhashay ayaa sare u qaadaya walaaca ku saabsan ilaalinta xuquuqda dadka deggan dhulka, xal u helidda murannada lahaanshaha iyo saameynta ay hawlgallada banneynta dhulku ku yeelan karaan kalsoonida dadweynaha ee hay’adaha dowladda.
Warbixinta Heritage Institute ee cinwaankeedu yahay “Muqdisho iyo Dhul-boobka Jilibculusta oo Wiiqaya Sharcinimada Dowladda” ayaa arrimahan ku eegaysa xaaladda dhulka iyo caqabadaha la xiriira sharcinimada dowladda.
Xigasho: Heritage Institute, Muqdisho iyo Dhul-boobka Jilibculusta oo Wiiqaya Sharcinimada Dowladda.
https://heritageinstitute.org/wp-content/uploads/2026/10/Muqdisho-iyo-Dhul-boobka-Jilibculusta-oo-Wiiqaya-Sharciyadda-Dowladda-.pdf
