Dibadbaxyo iyo mudaharaadyo ayaa ka dhacay qeybo kala duwan oo ka tirsan Suuriya, kaddib markii dowladda ay ku dhawaaqday koror cusub oo lagu sameeyay qiimaha shidaalka, arrintaas oo sii kordhisay walaaca bulshada ee ku aaddan xaaladda nololeed iyo awoodda wax iibsiga.
Kororka cusub ayaa qiimaha naaftada (diesel) lagu kordhiyay ku dhawaad 40%, halka qiimaha noocyada baatroolka uu kor u kacay inta u dhexeysa 26% iyo 28%. Tallaabadan ayaa dhalisay caro iyo dibadbaxyo laga soo sheegay dhowr gobol oo dalka ah.
Waddooyin la xiray, taayirro la gubay
Dadka dibadbaxaya ayaa cabasho xooggan ka muujiyay saameynta uu kororka shidaalku ku yeelan karo noloshooda, gaar ahaan gaadiidka, adeegyada iyo qiimaha badeecadaha.
Wararka laga helayo dalka ayaa sheegaya in dibadbaxayaal ay xireen waddooyin muhiim ah, halka meelo ka mid ah dalka lagu arkay taayirro la gubayo. Dibadbaxyo ayaa laga soo sheegay deegaanno ka tirsan Deir ez-Zor, Raqqa iyo Hasakah, iyadoo qaar ka mid ah waddooyinka waaweyn la xiray.
Dibadbaxayaasha ayaa dalbanaya in dib loo eego qiimaha cusub ee shidaalka, iyagoo ku doodaya in kororku uu sii culaysinayo xaalad nololeed oo horeyba u adkayd.
Maxaa sababay kororka shidaalka?
Dowladda Suuriya ayaa sheegtay in kororka qiimaha shidaalka uu la xiriiray kharashaadka sii kordhay ee shidaalka laga soo dejiyo suuqyada caalamka iyo xaaladda ka dhalatay suuqa tamarta.
Sidoo kale, dowladda ayaa tilmaantay in dib-u-dayactir ballaaran uu ka socdo warshadda sifeynta shidaalka ee Baniyas, taas oo muddo ku dhow laba bilood shaqadeeda dib-u-habeyn lagu sameynayo. Dowladda ayaa sheegtay in isbeddelka qiimuhu yahay mid ku-meel-gaar ah.
Shidaalka oo saameyn ku leh nolosha shacabka
Kororka qiimaha shidaalka ma saameynayo oo keliya qofka gaarigiisa shidaal gelinaya, balse wuxuu si toos ah u saameyn karaa adeegyo badan oo bulshada ku tiirsan.
Marka qiimaha shidaalku kordho, waxaa caadi ahaan kor u kici kara kharashka gaadiidka, badeecadaha suuqa, adeegyada iyo wax soo saarka ku tiirsan shidaalka.
Arrintan ayaa sababtay in cabashada shacabka aysan ku koobnaan qiimaha shidaalka oo keliya, balse ay ku saabsan tahay xaaladda dhaqaale iyo nololeed ee guud.
Dowladda oo wajahaysa cadaadis cusub
Dibadbaxyadan ayaa dowladda Suuriya gelinaya cadaadis dheeraad ah, iyadoo dalka uu weli wajahayo caqabado dhaqaale, adeegyo xaddidan iyo dhibaatooyin ka dhashay sannado badan oo dagaal iyo qalalaase ah.
Waxaa hadda indhaha lagu hayaa tallaabada ay dowladda qaadi doonto, gaar ahaan haddii dibadbaxyadu sii fidaan ama ay saameeyaan waddooyin muhiim u ah isku socodka dadka iyo badeecadaha.
Dowladdu waxay wajahaysaa laba arrimood oo isku mar ah: baahida loo qabo in la daboolo kharashaadka shidaalka iyo cadaadiska shacabka ee ku aaddan qiimaha nolosha.
Ugudambeyn
Dibadbaxyada ka socda Suuriya waxay muujinayaan sida uu qiimaha shidaalku u noqon karo arrin si toos ah u taabata nolosha shacabka, gaar ahaan waddan ay dadka intiisa badan horey ula tacaalayeen xaalado dhaqaale oo adag.
Kororka naaftada oo ku dhow 40% iyo baatroolka oo gaaraya ilaa 28% ayaa noqday sababtii ugu dambeysay ee shacabka qaar ay waddooyinka ugu soo baxaan.
Su’aasha hadda taagan ayaa ah: Dowladda Suuriya ma dib ayay u eegi doontaa qiimaha shidaalka, mise dibadbaxyadan ayaa isu beddeli kara dhaqdhaqaaq ballaaran oo ka dhan ah siyaasadda dhaqaale ee dowladda?
