Magaalada Beledweyne ee xarunta Gobolka Hiiraan waxaa ka socda kulamo iyo wadatashiyo siyaasadeed oo ku saabsan mustaqbalka gobolka iyo xiriirka uu la leeyahay Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo maamulka Hirshabeelle.
Kulamadan ayaa kusoo aadaya xilli uu sii xoogeysanayo khilaafka ku saabsan hannaanka doorashada Hirshabeelle iyo musharraxnimada Madaxweyne Cali Cabdullaahi Xuseen (Cali Guudlaawe). Xisbiga Caddaaladda iyo Wadajirka (JSP) ayaa dhawaan Guudlaawe u magacaabay musharraxa xisbiga ee doorashada hoggaanka Hirshabeelle, tallaabadaas oo dhalisay diidmo iyo kala aragti duwanaansho ka jira Hiiraan.
Ugaaska Beesha Xawaadle, Ugaas Yuusuf Ugaas Xasan, iyo siyaasiyiin ka tirsan labada Aqal ee Baarlamaanka Soomaaliya ayaa 14-kii Sebtembar gaaray Beledweyne, halkaas oo ay kula kulmeen waxgaradka iyo qaybaha kala duwan ee bulshada si looga wada hadlo xaaladda siyaasadeed iyo amni ee gobolka.
Intii uu socday kulamadaasi, magaalada waxaa lagu arkayay ciidamo iyo gaadiid dagaal, iyadoo amniga magaalada la adkeeyay. Si kastaba, wararka ku saabsan go’aamada rasmiga ah ee kulamada iyo tirada ciidamada la sheegay in la abaabulayo si madax-bannaan looma xaqiijin.
Mid kamid ah arrimaha xasaasiga ah ee la xiriira xiisadda Beledweyne ayaa ah canshuuraha iyo maamulka dakhliga magaalada, iyadoo ay jiraan cabashooyin laga qabo qaabka maamulka Hirshabeelle u maareeyo arrimaha canshuuraha iyo awoodda maamul ee Gobolka Hiiraan.
Arrimahaas ayaa ku dhex milmay khilaafka siyaasadeed ee ka taagan doorashada iyo mustaqbalka Hirshabeelle, iyadoo dhinacyada qaar ay ku baaqayaan in marka hore la gaaro heshiis siyaasadeed iyo is-afgarad ka hor inta aan la guda gelin doorashada. Madaxweyne ku-xigeenka Hirshabeelle Yuusuf Hagar Dabageed ayaa isna sheegay in doorasho aan heshiis siyaasadeed laga gaarin aan laga qaban karin Gobolka Hiiraan.
Warar gudaha ah ayaa sheegaya in la qorsheynayo abaabul ciidan oo gaaraya kumannaan askari, balse tirada 15,000 iyo faahfaahinta qorshahaas ma helin xaqiijin madax-bannaan waqtigan.
Waxaa sidoo kale jira warar iyo muuqaal muujinaya dhaqdhaqaaqyo ciidan oo ka dhacay Beledweyne, hase yeeshee tani kaligeed ma caddeyneyso in la gaaray go’aan rasmi ah oo dagaal lagu diyaargaroobayo.
Dhanka kale, qaar ka mid ah siyaasiyiinta Xawaadle ayaa mowqifyo kala duwan ka muujiyay xaaladda. Waxaa xusid mudan in Golaha Sare ee Siyaasadda Beesha Xawaadle uu Muqdisho kula kulmay Cali Guudlaawe, isla markaana uu sheegay inuu taageersan yahay islamarkaana uu ka qayb qaadan doono doorashada qof iyo codka ah. Taasi waxay muujinaysaa in aysan jirin hal mowqif oo ay dhammaan siyaasiyiinta Xawaadle ka qaateen arrinta Hirshabeelle.
Xaaladda Beledweyne ayaa sidaas darteed noqotay mid si dhow loo wajahayo, iyadoo dhinacyadu isku hayaan hannaanka doorashada, awood-qaybsiga, maamulka Gobolka Hiiraan iyo xiriirka Dowladda Federaalka iyo Hirshabeelle.
Waxgaradka iyo siyaasiyiinta gobolka qaarkood ayaa ku baaqaya in arrimaha lagu xalliyo wada-hadal iyo is-afgarad, halka hadallada qaarkood iyo dhaqdhaqaaqyada ciidan ee la arkayo ay sare u qaadeen walaaca laga qabo in khilaafka siyaasadeed uu isu beddelo xiisad amni.
