Dowladda Itoobiya ayaa Eritrea ku eedeysay inay duullaan ka dhan ah dalka ku soo qaaday gobolka waqooyi ee Tigray, iyadoo sheegtay inay xaq u leedahay inay isdifaacdo haddii ay sii socdaan tallaabooyinka ay ku tilmaantay gardarrada.
Warqad ay Itoobiya u dirtay Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay, taas oo ay aragtay warbaahinta, ayuu wasiirka arrimaha dibadda ee dalkaasi ku sheegay in tallaabooyinka Eritrea ay yihiin “fal gardarro cad ah” oo Itoobiya siinaya xaqa sharciyeed ee isdifaaca.
Eedeyntan ayaa timid maalmo kaddib markii dad ku sugan gobolka Tigray ay warbaahintu u sheegeen in ciidamada Eritrea ay ka gudbeen xadka labada dal, ayna gudaha u galeen dhulka Itoobiya.
Dhanka kale, wasiirka warfaafinta Eritrea, Yemane Gebremeskel, ayaa iska fogeeyay eedeymaha Itoobiya, isagoo sheegay in dalkiisu wajahayo “dagaal gardarro ah oo aan wax sabab ah loo hayn” oo uga imanaya deriskiisa Itoobiya.
Xiisaddan cusub ayaa kusoo beegmaysa iyadoo dagaallo ay labada toddobaad ee la soo dhaafay ka socdeen gobolka Tigray, kuwaas oo u dhexeeya dowladda Itoobiya iyo Jabhadda Xoreynta Shacabka Tigray (TPLF), oo ah xoogga siyaasadeed ee gobolka maamula.
Dowladda Itoobiya iyo TPLF ayaa midba midka kale ku eedeynaya inuu jebiyay heshiiskii nabadeed ee sannadkii 2022 lagu soo afjaray dagaalkii sokeeye ee ka dhacay waqooyiga Itoobiya.
Itoobiya ayaa sidoo kale ku andacoonaysa in Eritrea ay taageerayso TPLF, eedeyntaas oo ay dowladda Eritrea beenisay.
Intii uu socday dagaalkii sokeeye ee Itoobiya, kaas oo socday ku dhowaad laba sano, Eritrea waxay xulafo la ahayd dowladda federaalka Itoobiya. Ciidamada Eritrea ayaa garab dagaallamay ciidamada Itoobiya iyagoo ka soo horjeeday TPLF.
Si kastaba ha ahaatee, xiriirka labada dal ayaa tan iyo markii uu dhammaaday dagaalkaasi sii xumaanayay. Khilaafka waxaa ka mid ah walaaca Eritrea ee ku saabsan hadallada iyo dadaallada dowladda Itoobiya ee la xiriira helitaanka marin badeed iyo deked ku taalla Badda Cas.
Xiisadda sii kordhaysay ayaa toddobaadkii hore gaartay heer ay labada dal jareen xiriirkoodii diblomaasiyadeed, taas oo sii adkaynaysa xaaladda amni ee gobolka Geeska Afrika.
Ilaa hadda, eedeymaha labada dhinac ayaa weli la isku diiddan yahay, waxaana xaaladda Tigray ay kusoo kordhinaysaa walaac cusub oo ku saabsan suuragalnimada inuu khilaafka Itoobiya iyo Eritrea isu beddelo iska horimaad ballaaran oo gobolka saameeya.
